jivan jyoti vima yojana आजच्या धकाधकीच्या युगात प्रत्येक कुटुंबासाठी आर्थिक सुरक्षा आणि जीवन विमा (Life Insurance) असणे अत्यंत आवश्यक बनले आहे. अचानक अपघात, आजार किंवा कोणत्याही दुर्दैवी कारणाने कुटुंबातील मुख्य कमावत्या व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास संपूर्ण कुटुंबावर आर्थिक संकट कोसळते. या महत्त्वपूर्ण बाबीचा विचार करून केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना (PMJJBY) सुरू केली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून अत्यंत कमी खर्चात म्हणजेच वार्षिक केवळ ४३६ रुपयांच्या प्रिमियममध्ये दोन लाखांपर्यंतचे जीवन विमा कव्हर मिळवता येते, जे सर्वसामान्य नागरिकांसाठी मोठा आधार ठरत आहे.
प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि स्वरूप jivan jyoti vima yojana
या योजनेची रचना सामान्य कुटुंबांना डोळ्यासमोर ठेवून तयार करण्यात आली आहे. यात विमाधारकाचा कोणत्याही कारणाने मृत्यू झाल्यास त्याच्या नामांकित व्यक्तीला (Nominee) दोन लाख रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाते. या योजनेचा कालावधी दरवर्षी १ जून ते ३१ मे असा असतो आणि दरवर्षी याचं नूतनीकरण केले जाते. यामध्ये सहभागी होण्यासाठी व्यक्तीचे वय १८ ते ५० वर्षांच्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे. तसेच अर्जदाराचे बँकेत बचत खाते असावे आणि त्यातून वार्षिक प्रिमियमची रक्कम ऑटो-डेबिट (Auto-Debit) द्वारे कट होण्याची सुविधा असावी लागते.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक असणारे पात्रता निकष
प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही साधी पात्रता पूर्ण करावी लागते. अर्जदार व्यक्ती भारताचा अधिकृत नागरिक असणे बंधनकारक आहे. योजनेत सहभागी होण्यासाठी वयाची अट १८ ते ५० वर्षे निश्चित करण्यात आली आहे. अर्जदाराचे कोणत्याही राष्ट्रीयीकृत किंवा खाजगी बँकेत खाते असणे गरजेचे असून, त्या बँक खात्याशी आधार कार्ड आणि सक्रिय मोबाईल नंबर जोडलेला असावा लागतो. या निकषांची पूर्तता करणारी कोणतीही व्यक्ती या योजनेसाठी अर्ज करू शकते.
विमा योजनेसाठी अर्ज कसा करावा आणि प्रक्रिया काय आहे
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी नागरिक ऑनलाईन किंवा ऑफलाईन दोन्ही पद्धतींचा वापर करू शकतात. ऑनलाईन पद्धतीमध्ये आपल्या बँकेच्या नेट बँकिंग किंवा मोबाईल बँकिंग ॲपमध्ये लॉगिन करून PMJJBY किंवा इन्शुरन्स विभाग निवडावा लागतो. तिथे अर्ज भरून ऑटो-डेबिट पर्याय सुरू केल्यानंतर ४३६ रुपयांचा प्रिमियम खात्यातून आपोआप कट होतो. ऑफलाईन प्रक्रियेसाठी जवळच्या बँक शाखेत जाऊन योजनेचा अर्ज भरावा लागतो, ज्यासोबत आधार कार्ड आणि बँक पासबुकची प्रत द्यावी लागते. फॉर्म जमा केल्यानंतर बँक स्तरावर सर्व प्रक्रिया पूर्ण होऊन विमा सुरू होतो.
विमाधारकानंतर क्लेम कसा करावा आणि पैसे मिळण्याची प्रक्रिया
दुर्दैवाने विमाधारकाचा मृत्यू झाल्यास, त्याच्याNominee ने बँकेशी संपर्क साधून क्леमची प्रक्रिया पूर्ण करणे गरजेचे असते. यासाठी बँकेत जाऊन अधिकृत क्लेम फॉर्म आणि मृत्यूप्रमाणपत्र (Death Certificate) जमा करावे लागते. बँक आणि संबंधित विमा कंपनी कागदपत्रांची पडताळणी केल्यानंतर साधारणपणे ७ ते ३० दिवसांच्या आत दोन लाख रुपयांची रक्कम थेट नॉमिनीच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. अल्प किंमतीत मिळणारे हे उत्तम संरक्षण असल्याने प्रत्येक कुटुंबाने या योजनेचा लाभ घेणे फायदेशीर ठरू शकते.
