केंद्र सरकारच्या आयुष्मान भारत योजनेअंतर्गत (PM-JAY) नागरिकांना दरवर्षी ५ लाख रुपयांपर्यंत मोफत आणि रोखरहित (Cashless) वैद्यकीय उपचारांची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते. आता नागरिकांना आयुष्मान कार्ड काढण्यासाठी किंवा डाउनलोड करण्यासाठी कोणत्याही शासकीय कार्यालयात अथवा महासेवा केंद्रात जाण्याची गरज उरलेली नाही. नॅशनल हेल्थ अथॉरिटीने (NHA) ‘आयुष्मान सारथी’ (Ayushman Sarathi) नावाचा अधिकृत व्हॉट्सॲप चॅटबॉट सुरू केला आहे. या सुविधेमुळे आता मोबाईलवरून व्हॉट्सॲपचा वापर करून अवघ्या काही मिनिटांत आयुष्मान कार्ड बनवणे आणि डाऊनलोड करणे शक्य झाले आहे.
आयुष्मान भारत योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक असणारे पात्रता निकष
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी नागरिक सामाजिक, आर्थिक व जात जनगणना (SECC 2011) च्या यादीत समाविष्ट असणे किंवा त्यांच्याकडे अंत्योदय अथवा प्राधान्य कुटुंब रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे. तसेच वय वंदना योजनेअंतर्गत ७० वर्षांवरील सर्व ज्येष्ठ नागरिकांना देखील या ५ लाख रुपयांच्या आरोग्य विम्यात समाविष्ट करण्यात आले आहे. या योजनेचा मुख्य फायदा म्हणजे सूचीबद्ध असलेल्या सर्व सरकारी आणि खाजगी रुग्णालयांमध्ये गंभीर आजारांवर मोफत उपचार मिळतात.
व्हॉट्सॲपवरून (Ayushman Sarathi) नवीन आयुष्मान कार्ड कसे बनवावे
व्हॉट्सॲपवरून कार्ड बनवण्यासाठी सर्वप्रथम तुमच्या मोबाईलमध्ये ‘आयुष्मान सारथी’चा अधिकृत व्हॉट्सॲप क्रमांक (+९१ ७२९०८ २३८३८) सेव्ह करावा लागतो. त्यानंतर व्हॉट्सॲप उघडून त्या नंबरवर ‘Hi’ किंवा ‘Hello’ असा मेसेज पाठवावा. स्क्रीनवर आलेल्या मेनूमधून ‘Create Ayushman Card’ किंवा ‘eKYC’ हा पर्याय निवडून आपली प्राथमिक माहिती भरावी लागते. मोबाईलवर आलेला ओटीपी (OTP) टाकून पडताळणी पूर्ण केल्यानंतर कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने लाईव्ह फोटो अपलोड करून ई-केवायसी (eKYC) प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते. माहितीची पडताळणी पूर्ण झाल्यावर कार्ड जनरेट होते.
बनवलेले आयुष्मान कार्ड व्हॉट्सॲपवरून डाउनलोड करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत
जर तुमचे आयुष्मान कार्ड आधीच मंजूर झाले असेल आणि ते तुम्हाला मोबाईलमध्ये डाउनलोड करायचे असेल, तर +९१ ७२९०८ २३८३८ या क्रमांकावर ‘Download Ayushman Card’ असा मेसेज पाठवावा लागतो. त्यानंतर मिळालेल्या सूचनांनुसार आवश्यक तपशील भरून मोबाईलवर प्राप्त झालेला ओटीपी प्रविष्ट करून ऑथेंटिकेशन पूर्ण करावे लागते. पडताळणी यशस्वी होताच तुमच्या व्हॉट्सॲप चॅटवर आयुष्मान कार्डची पीडीएफ (PDF) फाईल प्राप्त होते, जी तुम्ही लगेच सेव्ह करून प्रिंट करू शकता.
अधिकृत पोर्टलवरून ऑनलाईन अर्ज आणि डाउनलोड करण्याचा दुसरा पर्याय
जर तुम्हाला व्हॉट्सॲपऐवजी अधिकृत संकेतस्थळावरून काम करायचे असेल, तर नॅशनल हेल्थ अथॉरिटीच्या ‘beneficiary.nha.gov.in’ या पोर्टलला भेट द्यावी लागते. तिथे ‘Beneficiary’ पर्याय निवडून स्वतःच्या मोबाईल नंबरद्वारे लॉगिन करावे लागते. आपले राज्य, जिल्हा आणि योजना निवडून ओळख क्रमांकाद्वारे नाव शोधता येते. नावापुढील ई-केवायसी पर्यायावर क्लिक करून ओटीपीद्वारे पडताळणी पूर्ण केल्यास मंजूर झालेले कार्ड डिजिटल स्वरूपात डाउनलोड करता येते.