LPG Price Update एप्रिल २०२६ च्या सुरुवातीलाच सर्वसामान्यांच्या खिशाला महागाईची मोठी झळ बसली आहे. तेल कंपन्यांनी नवीन आर्थिक वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी गॅस सिलेंडरच्या दरांमध्ये बदल जाहीर केले आहेत. विशेषतः व्यावसायिक (Commercial) गॅस सिलेंडरच्या दरात मोठी वाढ करण्यात आली असून, घरगुती सिलेंडरच्या दरातही मार्च महिन्यात झालेली वाढ कायम आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि पश्चिम आशियातील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे गॅस आयातीचा खर्च वाढला आहे, ज्याचा थेट परिणाम आता भारतीय गृहिणींच्या स्वयंपाकघरातील बजेटवर होताना दिसत आहे.
महाराष्ट्रातील प्रमुख जिल्ह्यांमधील घरगुती गॅसचे दर (१४.२ किलो) LPG Price Update
स्थानिक कर आणि वाहतुकीच्या खर्चामुळे महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांमध्ये गॅस सिलेंडरच्या दरात तफावत दिसून येते. सध्या मुंबईत घरगुती गॅस सिलेंडरचा दर ९१२.५० रुपये इतका आहे. पुण्यात हाच दर ९१६ रुपयांवर पोहोचला आहे. नागपूर आणि गडचिरोली सारख्या जिल्ह्यांमध्ये वाहतूक खर्च जास्त असल्याने तिथे दर ९६४ ते ९८२ रुपयांच्या दरम्यान आहेत. छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) आणि जालना जिल्ह्यात दर साधारणपणे ९२१ रुपयांच्या आसपास आहेत. मार्च महिन्यात घरगुती गॅसच्या दरात तोडकी वाढ झाली होती, ती एप्रिल महिन्यातही कायम ठेवण्यात आली आहे.
व्यावसायिक गॅस सिलेंडरच्या दरात १९५ रुपयांची मोठी वाढ
व्यावसायिक वापरासाठीच्या १९ किलोच्या गॅस सिलेंडरच्या दरात १ एप्रिलपासून १९५.५० रुपयांची मोठी वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीमुळे मुंबईत आता व्यावसायिक सिलेंडर २०२१ रुपयांना मिळणार आहे. गेल्या दोन महिन्यांत व्यावसायिक गॅसच्या दरात झालेली ही तिसरी मोठी वाढ आहे. यामुळे हॉटेलिंग, केटरिंग आणि खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. सणासुदीच्या काळात बाहेरचे पदार्थ महागल्यामुळे सर्वसामान्यांच्या खिशावर याचा अतिरिक्त भार पडणार आहे.
गॅस दरवाढीमागील जागतिक आणि तांत्रिक कारणे
गॅस दरात होत असलेल्या या सततच्या वाढीमागे जागतिक भू-राजकीय परिस्थिती हे मुख्य कारण आहे. विशेषतः इस्रायल आणि इराणमधील संघर्षामुळे आखाती देशांतून होणारा तेल आणि गॅसचा पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. भारताला लागणाऱ्या एकूण गॅसच्या गरजेपैकी ५० टक्क्यांहून अधिक गॅस आखाती देशांतून आयात केला जातो. ‘स्ट्रेयट ऑफ हॉर्मुझ’ हा सागरी मार्ग पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे सध्या चर्चेत आहे, ज्यामुळे वाहतूक खर्च आणि विम्याच्या रकमेत मोठी वाढ झाली आहे. तसेच डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे मूल्य घटल्याने आयात अधिक महागली आहे.
गॅस बुकिंगचे नियम आणि ऑनलाइन सवलती
महागाईच्या या काळात गॅस बुकिंग करताना काही खबरदारी घेतल्यास ग्राहकांना थोडा दिलासा मिळू शकतो. सध्या अनेक डिजिटल पेमेंट ॲप्स आणि बँका गॅस बुकिंगवर कॅशबॅक किंवा सवलती देत आहेत. तसेच सरकारने गॅस बुकिंगच्या नियमांमध्ये काही बदल केले असून, आता ग्राहकांना त्यांच्या वितरकाकडून वेळेत सिलेंडर न मिळाल्यास तक्रार करण्याची सुविधा अधिक सोपी करण्यात आली आहे. पाइप गॅस (PNG) उपलब्ध असलेल्या शहरांमध्ये ग्राहकांनी गॅस सिलेंडरकडून पीएनजीकडे वळण्याचे आवाहनही सरकारकडून केले जात आहे, ज्यामुळे खर्चात बचत होऊ शकते.
ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि उज्वला योजनेतील लाभार्थ्यांवर परिणाम
गॅस दरवाढीचा सर्वाधिक फटका ग्रामीण भागातील आणि प्रधानमंत्री उज्वला योजनेतील लाभार्थ्यांना बसत आहे. सरकारने अनुदानाच्या रकमेत काही अंशी बदल केले असले तरी, वाढत्या किमतींमुळे अनेक कुटुंबांना पुन्हा चुलीकडे वळावे लागते की काय, अशी भीती व्यक्त होत आहे. ग्रामीण भागातील लघुउद्योजक जे गॅसवर अवलंबून आहेत, त्यांच्या उत्पादन खर्चातही वाढ झाली आहे. यावर उपाय म्हणून सरकार सौर ऊर्जेवर चालणाऱ्या स्टोव्हला प्रोत्साहन देत आहे, जेणेकरून गॅसवरील अवलंबित्व कमी करता येईल.
सोने-चांदी स्वस्त! आयात शुल्क कपातीमुळे दरात मोठी घसरण Gold Price Today