महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) एसटी बसमधून प्रवास करताना विविध सवलतींचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांसाठी NCMC स्मार्ट कार्ड महत्त्वाचे ठरत आहे. महिला, ज्येष्ठ नागरिक, अमृत ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी आणि दिव्यांग प्रवाशांसाठी या कार्डची नोंदणी केली जात आहे.
मात्र, NCMC कार्ड काढण्यासाठी प्रत्येक प्रवर्गातील प्रवाशांना वेगवेगळी कागदपत्रे आवश्यक आहेत. महिलांसाठी आधार कार्ड, विद्यार्थ्यांसाठी सरल क्रमांक, तर दिव्यांग प्रवाशांसाठी UDID क्रमांक महत्त्वाचा आहे. कार्डची नोंदणी कुठे करायची, किती शुल्क भरावे लागेल आणि ऑनलाइन टोकन कसे मिळवायचे, याची माहिती या लेखात पाहूया.
NCMC कार्डसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
एसटी महामंडळाच्या सवलतींच्या प्रकारानुसार NCMC कार्डची नोंदणी संबंधित ओळखपत्राशी जोडली जाते. त्यामुळे नोंदणीला जाताना खालील कागदपत्रे किंवा माहिती जवळ ठेवावी.
| प्रवाशांचा प्रकार | आवश्यक कागदपत्रे / माहिती |
|---|---|
| महिला प्रवासी | आधार कार्ड |
| ज्येष्ठ नागरिक | आधार कार्ड |
| अमृत ज्येष्ठ नागरिक | आधार कार्ड |
| विद्यार्थी | सरल क्रमांक / शाळेची आवश्यक माहिती |
| दिव्यांग प्रवासी | वैध UDID कार्ड किंवा क्रमांक |
महत्त्वाचे: महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांचे NCMC कार्ड आधारशी जोडले जाते. त्यामुळे आधार कार्ड सोबत ठेवणे आवश्यक आहे. बायोमेट्रिक पडताळणीमध्ये अडचण आल्यास आधारशी लिंक असलेल्या मोबाइल क्रमांकावर OTP पाठवून पडताळणी करण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.
विद्यार्थ्यांची नोंदणी शाळेमार्फत केली जाते. त्यासाठी सरल क्रमांकासह शाळेची आणि विद्यार्थ्याची आवश्यक माहिती मागितली जाऊ शकते. दिव्यांग प्रवाशांनी वैध UDID क्रमांकाची माहिती जवळ ठेवावी.
NCMC कार्ड काढण्यासाठी किती शुल्क लागते?
MSRTC च्या अधिकृत NCMC टोकन पोर्टलवर नवीन कार्डासाठी ₹199 शुल्क नमूद केले आहे. कार्ड सक्रिय करण्यासाठी स्वतंत्र अतिरिक्त शुल्क आकारले जात नसल्याचेही पोर्टलवर स्पष्ट केले आहे.
| तपशील | शुल्क |
|---|---|
| नवीन NCMC कार्ड | ₹199 |
| कार्ड सक्रिय करण्याचे शुल्क | अतिरिक्त शुल्क नाही |
| ऑनलाइन प्राधान्य टोकन | मोफत |
नोंदणी करताना अधिकृत केंद्रावरच शुल्क भरा आणि पावती घ्या. कोणत्याही व्यक्तीने अधिकृत शुल्कापेक्षा जास्त पैसे मागितल्यास त्याची खात्री करून घ्या.
NCMC कार्डची नोंदणी कुठे करायची?
NCMC कार्डसाठी प्रवाशांना खालील ठिकाणी नोंदणीची सुविधा मिळू शकते:
- जवळचे एसटी बस आगार
- एसटी बसस्थानक
- महामंडळाने नियुक्त केलेले अधिकृत नोंदणी एजंट
- ग्रामीण भागात आयोजित विशेष नोंदणी शिबिरे
ग्रामीण भागातील प्रवाशांसाठी ग्रामपंचायत आणि पंचायत समिती स्तरावर विशेष शिबिरे आयोजित करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. त्यामुळे आपल्या परिसरातील शिबिराची माहिती स्थानिक ग्रामपंचायत किंवा एसटी आगारातून घ्यावी.
NCMC कार्डसाठी ऑनलाइन टोकन कसे मिळवायचे?
नोंदणी केंद्रावर गर्दी टाळण्यासाठी ऑनलाइन प्राधान्य टोकन बुक करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. हे टोकन मोफत असून 48 तासांसाठी वैध असते.
टोकन मिळवण्याची प्रक्रिया:
- अधिकृत NCMC टोकन पोर्टलला भेट द्या.
- मराठी किंवा आपल्या पसंतीची भाषा निवडा.
- जवळचे नोंदणी केंद्र शोधण्यासाठी गाव, शहर किंवा पिनकोड टाका.
- उपलब्ध अधिकृत एजंट केंद्र निवडा.
- आपले पूर्ण नाव आणि मोबाइल क्रमांक भरा.
- आवश्यक असल्यास ई-मेल पत्ता द्या.
- Confirm and Generate Priority Token या पर्यायावर क्लिक करा.
- मिळालेले टोकन जतन करून ठेवा आणि संबंधित केंद्रावर जा.
अधिकृत टोकन पोर्टल: https://ncmcmsrtctoken.ebixcash.com/widget/index.html
लक्षात ठेवा, हे ऑनलाइन टोकन नोंदणीच्या रांगेत प्राधान्य मिळवण्यासाठी आहे. टोकन बुक करण्यासाठी कोणतेही शुल्क भरावे लागत नाही.
महिलांनी NCMC कार्ड नोंदणी कधीपर्यंत पूर्ण करावी?
एसटी महामंडळाने महिला आणि इतर सवलतधारक प्रवाशांना नोव्हेंबर 2026 अखेरपर्यंत NCMC कार्ड नोंदणी पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे. त्यामुळे महिलांनी शेवटच्या दिवसापर्यंत वाट न पाहता जवळच्या अधिकृत केंद्रावर नोंदणी करून घ्यावी.
नोंदणीची अंतिम मुदत, सवलतीच्या तिकिटांसाठी कार्डाची अट आणि इतर नियम यामध्ये बदल होऊ शकतात. त्यामुळे प्रवासापूर्वी आपल्या एसटी आगारात अद्ययावत माहिती तपासावी.
NCMC कार्डबाबत महत्त्वाच्या गोष्टी
- नवीन कार्डासाठी अधिकृत पोर्टलवर ₹199 शुल्क नमूद आहे.
- कार्ड सक्रिय करण्यासाठी स्वतंत्र अतिरिक्त शुल्क नाही.
- ऑनलाइन प्राधान्य टोकन पूर्णपणे मोफत आहे.
- टोकन 48 तासांसाठी वैध असते.
- महिलांसाठी आधार कार्ड आवश्यक आहे.
- विद्यार्थ्यांनी सरल क्रमांक आणि शाळेशी संबंधित माहिती तयार ठेवावी.
- दिव्यांग प्रवाशांनी UDID क्रमांक जवळ ठेवावा.
निष्कर्ष: एसटीच्या प्रवास सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी NCMC कार्डची नोंदणी महत्त्वाची ठरत आहे. नोंदणीपूर्वी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा, अधिकृत केंद्रावरच प्रक्रिया पूर्ण करा आणि शुल्क भरताना पावती घ्यायला विसरू नका.
Disclaimer: या लेखातील माहिती उपलब्ध अधिकृत NCMC टोकन पोर्टल आणि प्रसिद्ध वृत्तांवर आधारित आहे. कागदपत्रे, शुल्क, नोंदणीची अंतिम तारीख आणि सवलतींचे नियम MSRTC कडून बदलले जाऊ शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी जवळच्या अधिकृत एसटी आगारात किंवा नोंदणी केंद्रात खात्री करून घ्यावी.