दिवाळीचा सण आणि येऊ घातलेला लग्नसराईचा हंगाम लक्षात घेता सोने-चांदी खरेदीची तयारी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी सराफा बाजारातून अत्यंत आनंदाची बातमी समोर आली आहे. नवरात्रोत्सव संपल्यानंतरही सोन्या-चांदीच्या दरातील घसरण कायम असून आज बाजारात मोठी घट नोंदवली गेली आहे.
२४ कॅरेट शुद्ध सोन्याच्या भावात प्रति तोळा (१० ग्रॅम) थेट ₹१,७०० ची घसरण झाली असून १० तोळ्यांमागे भाव तब्बल ₹१७,००० ने कमी झाले आहेत. सोन्यापाठोपाठ चांदीच्या भावातही प्रति किलो ₹५,००० ची मोठी घसरण पाहायला मिळाली आहे.
बाजारात खरेदीसाठी बाहेर पडण्यापूर्वी आजचे १८, २२ आणि २४ कॅरेट सोन्याचे तसेच चांदीचे ताजे दर नेमके काय आहेत, ते सविस्तर समजून घेऊया.
आजचे सोन्याचे ताजे दर (१८k, २२k आणि २४k)
सोन्याच्या शुद्धतेनुसार बाजारातील आजचे भाव खालीलप्रमाणे नोंदवले गेले आहेत:
| सोन्याचा प्रकार / कॅरेट | प्रति तोळा (१० ग्रॅम) दर | आज झालेली घसरण (प्रति तोळा) | १० तोळे (१०० ग्रॅम) दर |
| २४ कॅरेट (शुद्ध सोने) | ₹१,४४,३८० | ₹१,७०० स्वस्त | ₹१४,४३,८०० (₹१७,००० घसरण) |
| २२ कॅरेट (दागिने सोने) | ₹१,३२,३५० | ₹१,५५० स्वस्त | ₹१३,२३,५०० (₹१५,००० घसरण) |
| १८ कॅरेट (फॅशनेबल दागिने) | ₹१,०८,२९० | ₹१,२७० स्वस्त | ₹१०,८२,९०० (₹१२,७०० घसरण) |
(टीप: वरील दर हे सराफा बाजारातील प्राथमिक सूचक दर आहेत. दागिने खरेदी करताना त्यावर ३% वस्तू व सेवा कर (GST), हॉलमार्किंग फी आणि सराफा व्यापाऱ्यांचे घडणावळ शुल्क (Making Charges) स्वतंत्रपणे जोडले जातात.)
चांदीच्या भावातही प्रति किलो ₹५,००० ची घसरण
सोन्यासोबतच चांदीच्या खरेदीदारांनाही मोठा दिलासा मिळाला आहे:
- १ ग्रॅम चांदीचा दर: ₹२२५ (प्रति ग्रॅम ₹५ ने स्वस्त)
- १ किलो चांदीचा दर: ₹२,२५,००० (थेट ₹५,००० ची घसरण)
दागिने खरेदीसाठी २२ कॅरेट का उत्तम मानले जाते?
सध्याच्या घसरणीमुळे दागिने खरेदीकडे ग्राहकांचा ओघ वाढला आहे. दागिने घडवण्यासाठी प्रामुख्याने २२ कॅरेट सोन्याचा वापर केला जातो, कारण:
- २४ कॅरेट सोने (९९.९% शुद्ध): हे अतिशय मऊ असल्याने त्याचे नाजूक दागिने टिकत नाहीत; याचा वापर प्रामुख्याने नाणी किंवा बिस्किटे स्वरूपातील गुंतवणुकीसाठी होतो.
- २२ कॅरेट सोने (९१.६% शुद्ध): यामध्ये तांबे, चांदी किंवा जस्ताचे मिश्रण असल्याने दागिन्यांना मजबूती येते आणि नक्षीकाम सुबक होते. त्यामुळे लग्नसराईच्या दागिन्यांसाठी २२ कॅरेट सोने सर्वोत्तम ठरते.
- १८ कॅरेट सोने (७५% शुद्ध): डायमंड व वेस्टर्न डिझाईनच्या हलक्या दागिन्यांसाठी १८ कॅरेट सोन्याला प्राधान्य दिले जाते, ज्याचे दर आज प्रति तोळा ₹१,०८,२९० वर आले आहेत.
खरेदी करताना ‘या’ ३ बाबी आवर्जून तपासा
- HUID हॉलमार्कची खात्री: दागिन्यांवर बीआयएसचा (BIS) त्रिकोणी लोगो आणि ६ अंकी अल्फान्युमेरिक ‘HUID’ कोड असल्याची खात्री करा.
- घडणावळ शुल्कावर घासाघीस: सणासुदीच्या काळात अनेक सराफा व्यापारी मेकिंग चार्जेसवर सूट देतात, त्यामुळे बिलात स्वतंत्र आकारल्या जाणाऱ्या घडणावळीची स्पष्ट माहिती घ्या.
- पक्के जीएसटी बिल: दागिन्याचे एकूण वजन, खड्यांचे वजन वगळून निव्वळ सोन्याचे वजन (Net Weight), त्या दिवसाचा भाव आणि ३% जीएसटीचा स्पष्ट उल्लेख असलेले पक्के बिलच नेहमी सोबत ठेवा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. दिवाळीपूर्वी सोने खरेदी करण्याची ही योग्य वेळ आहे का?
सलग होणाऱ्या घसरणीमुळे चालू दर खरेदी आणि दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी अनुकूल मानले जात आहेत; तरीही आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींवर लक्ष ठेवणे फायदेशीर ठरते.
२. दागिन्यांची अंतिम किंमत कशी निश्चित होते?
अंतिम किंमत = (सोन्याचा प्रति ग्रॅम चालू दर × दागिन्याचे वजन) + घडणावळ (Making Charges) + ३% GST.
३. शहरांनुसार दरात तफावत का आढळते?
स्थानिक सराफा असोसिएशनचे निर्णय, वाहतूक खर्च आणि स्थानिक पातळीवरील मागणी-पुरवठ्यामुळे विविध शहरांमधील दरांमध्ये किंचित फरक असू शकतो.